Polski katolik w Wielkiej Brytanii
Polskie parafie w Anglii i Walii.
Żle się czujesz? Coś dolega?Domowy lekarz A.I. 24/7
Historia Polaków przybywających do Wielkiej Brytanii i wyznających wiarę katolicką i historia powstania oraz usankcjonowania się Polskiej Misji Katolickiej bierze początek od pojawienia się postaci księdza Eryka Podolskiego który w 1853 roku zaczął odprawiać regularne Msze dla nielicznej grupy Polaków przybyłych na Wyspy po nieudanych Powstaniach w latach 1831, 1848. Nabożeństwa początkowo odbywały się w kaplicy przy Sutton Street w londyńskiej dzielnicy Soho.
Od tego momentu można uznać zarys powstania dzisiejszej Polskiej Misji Katolickiej w Anglii i Walii,
dzięki której liczna polska emigracja może kultywować swoją wiarę w języku ojczystym.
Obecnie wokół dwustu angielskich i walijskich miast i mniejszych miejscowości zlokalizowanych jest prawie siedemdziesiąt
Polskich Parafii obrządku Rzymsko-Katolickiego w których posługę duszpasterską pełni ponad stu polskich księży.
Osobnym tematem - a właściwie ciekawostką - jest Polska Wspólnota Katolicka na terenie Szkocji,
która w uproszczeniu i bez rozkładu na czynniki pierwsze - należy do oddzielnej Polskiej Misji Katolickiej.
Mimo swojego odrębnego od kościoła katolickiego - kościoła anglikańskiego, na terenie Wielkiej Brytanii kultywuje się świętość Matki Boskiej.
Matka Boża od niepamiętnych czasów była Królową Wysp Brytyjskich. Otaczano Ją tutaj wielką czcią i miłością. Istniało też wiele miejsc, które w sposób szczególny były poświęcone Maryi.
Uważa się że Anglia jest niejako wianem Matki Bożej. Nieznana jest dokładnie historia, w jaki sposób to się stało, ale przypuszcza się, że Wyspy Brytyjskie otrzymały ten tutuł za sprawą króla Ryszarda II, który wraz ze swoją żoną Anną Bawarską ofiarował Anglię opiece Matce Bożej. Zdarzenie to przedstawia obraz "Wilton Diptych" który możemy oglądać w londyńskiej Galerii Narodowej., na którym symbolicznie Anglia jest oddana Maryi jako jej wiano.
Czasy reformacji wiele zmieniły. Historycy tego okresu wskazują, że wypowiedziano jak gdyby wojnę Matce Bożej i nawet posiadanie Różańca mogło przyczynić się do ukarania nawet śmiercią. Król Henryk VIII w swej wielkiej batalii przeciwko Matce Boskiej przyczynił się do dewastacji i grabieży wszystkich znaczących sanktuariów kultu Maryjnego. Można założyć że ponad 90% dzieł sztuki sakralnej poświęconych kultowi Maryji zostało bezpowrotnie zniszczonych i rozkradzionych.
Jednak od zakończenia drugiej wojny światowej katolicka część brytyjczyków próbuje odnowić kult Maryji Panny w tym kraju i odbudowywać sanktuaria Jej poświęcone.
Sanktuarium Maryjne Walsingham pielgrzymowali niemal wszyscy królowie i królowe Anglii. Edward I pielgrzymował tu aż jedenaście razy, Edward II przybył tu w 1315 r., Edward III w 1361, Dawid Szkocki w 1364, Ryszard II z małżonką Anną w 1383, królowa Joanna w 1427, Edward IV w 1469. Ostatnim był niesławny Henryk VIII, ten sam, który rozgniewany na papieża rozkazał zburzyć wszystkie katolickie świątynie i miejsca kultu. Cóż z tego, że nawiedził Walsingham kilkakrotnie (pierwszy raz jeszcze jako książę w 1486 r., ostatni raz w 1511).
Z pielgrzymką do Aylesford Sanktuarium Matki Bożej Wniebowziętej i św. Szymona Stocka w Aylesford położone w sercu malowniczego Kentu, przyciąga rocznie ok. 250 tys. pielgrzymów z różnych stron Wysp Brytyjskich. Wierni przybywają do tego miejsca w zorganizowanych pielgrzymkach, lub też indywidualnie, by wyciszyć się, pomodlić, zadumać nad pięknem stworzenia i tego miejsca owianego kilkunastowieczną historią.
Glastonbury stało się wielkim centrum pielgrzymek już od Średniowiecza. Wtedy grupy wiernych przybywały głównie 8 września, w dniu urodzin Matki Bożej. Tradycja ta jest kontynuowana do dnia dzisiejszego. Gdy się wchodzi do stosunkowo niewielkiego Sanktuarium, od razu przyciąga wzrok centralnie usytuowana przepiękna figura Matki Bożej z Dzieciątkiem Jezus na lewym ręku i bukietem róż w prawej ręce, które symbolizują dziewicze macierzyństwo Najświętszej Panny. Figura Maryi jest tak urokliwa, że trudno od niej oderwać wzrok. Jest to jedna z najpiękniejszych statuet Matki Boskiej.
Shepherd's Bush Matka Boża Zwycięska – Kozielska Młodzi Polacy, którzy niedawno przyjechali na Wyspy Brytyjskie nie wszyscy wiedzą, że w centrum Londynu - na Shepherd’s Bush - znajduje się polski kościół garnizonowy pw. św, Andrzeja Boboli, w którym ma siedzibę Matka Boża Kozielska – Zwycięska. Płaskorzeźba Matki Bożej słynie wielkimi łaskami i prawdopodobnie już niedługo kościół uzyska status sanktuarium maryjnego. Warto to miejsce odwiedzać zwłaszcza w środy, gdy po Mszy świętej o godzinie 19.00 jest odmawiania piękna nowenna do Maryi i czytane są z księgi wpisów wszystkie prośby i dziękczynienia.
Matka Boża Pocieszenia z West Grinstead Między Horsham a Brighton znajduje się malutka wioska West Grinstead. Ta mała parafia w Sussex zasługuje na uwagę, gdyż w jednym z kościołów od czasów reformacji, nieprzerwanie odprawiano Msze św. i udzielano wszystkich sakramentów św. Nieprzerwanie też otaczano wielkim kultem Matkę Bożą. Z miejsca tego płynęło do Maryi wiele modlitw, a wierni wyprawszali wiele łask, chociaż w pewnych okresach historii czynili to potajemnie.
Our Lady of Willesden to tytuł Najświętszej Maryi Panny czczony przez chrześcijan w Londynie, zwłaszcza przez anglikanów i katolików . Jest to związane z historycznym obrazem (posągiem) i centrum pielgrzymkowym we wspólnocie Willesden , pierwotnie wsi w Middlesex w Anglii , a obecnie na przedmieściach Londynu . Sanktuarium sprzed reformacji było domem dla posągu Czarnej Madonny z Willesden..
Sakramenty Święte Sakramenty Święte to według Katechizmu Kościoła Katolickiego skuteczny znak łaski, ustanowiony przez Chrystusa i powierzony Kościołowi. Sakramentów jest siedem – chrzest, bierzmowanie, Eucharystia, pokuta, namaszczenie chorych, kapłaństwo, małżeństwo. Obejmują one całościowo wszystkie etapy i najważniejsze momenty z życia chrześcijanina.
Chrzest jest to Sakrament, w którym człowiek zostaje włączony w tajemnicę paschalną Chrystusa i we wspólnotę Kościoła przez obmycie wodą i wezwanie Trójcy Świętej.
Pan Jezus ustanowił sakrament chrztu świętego po Zmartwychwstaniu mówiąc do Apostołów „Idźcie więc i nauczajcie wszystkie narody, udzielając im chrztu: W imię Ojca i Syna i Ducha Świętego”.
Skutki Chrztu świętego: odpuszczenie grzechu pierworodnego, odpuszczenie wszystkich grzechów osobistych, kary za grzechy, zarówno wiecznej, jak i doczesnej
odpuszczenie całej kary za grzechy, zarówno wiecznej, jak i doczesnej;
wlanie łaski uświęcającej, wiary, Nadziei i Miłości oraz darów Ducha Świętego.
Bierzmowanie jest sakramentem, który umacnia więź młodego człowieka z Kościołem, poprzez otrzymanie Ducha Świętego. Przystępują do niego przeważnie uczniowie z III klasy gimnazjum, chociaż prawo do bierzmowania mają również dorośli, którzy z różnych przyczyn nie przystąpili wcześniej do tego sakramentu. Świadkami bierzmowania powinny być osoby ochrzczone i również bierzmowane.
Eucharystia, inaczej także Najświętszy Sakrament, Komunia św., Wieczerza Pańska, Msza św., to sakrament ustanowiony podczas Ostatniej Wieczerzy. Jest to sakrament obecności Jezusa, podczas którego mamy możliwość spożywać Jego Ciało i Krew. Komunię Świętą po raz pierwszy przyjmują dzieci w wieku 8 lat.
Kolejny z sakramentów – Pokuta – to pojednanie z Bogiem. Warunkiem dobrej spowiedzi jest rachunek sumienia, żal za grzechy, mocne postanowienie poprawy, szczera spowiedź oraz zadośćuczynienie, czyli wypełnienie zadanej przez kapłana pokuty, a także, w miarę możliwości naprawienie wyrządzonych szkód.
Namaszczenie chorych, błędnie nazywane ostatnim namaszczeniem może być udzielne osobom cierpiącym na przewlekłe choroby, osobom starszym przed operacją medyczną, a nawet nieprzytomnym, jeśli przypuszcza się, że w normalnych warunkach zgodziliby się przyjąć ten sakrament. Kapłan nawiedza chorych w domach i szpitalach. Najświętszy sakrament przynoszony jest do chorego w bursie – specjalnej skórzanej torebce.
Kapłaństwo to sakrament święceń, natomiast kapłan jest osobą duchowną, pełniącą funkcje w domu Bożym – jak sprawowanie mszy świętej czy udzielanie sakramentów. Atrybuty kapłana to przede wszystkim sutanna i koloratka. Niektórych sakramentów udziela on dodatkowo w komży i stule, sakrament Eucharystii natomiast sprawuje w albie i ornacie.
Małżeństwo w Kościele katolickim to związek kobiety i mężczyzny. Jest to sakrament nierozerwalny, dlatego podjęcie decyzji o jego zawarciu powinno być poprzedzone naukami przedślubnymi i przede wszystkim przemyślaną decyzją. Symbolem zawarcia związku małżeńskiego są obrączki, które podczas ceremonii zaślubin umieszczane są na specjalnej tacce.
01 Stycznia 2026 Czwartek
06 Stycznia 2026 Wtorek
02 Lutego 2026 Poniedziałek
19 Marca 2026 Czwartek
05 Kwietnia 2026 Niedziela
06 Kwietnia 2026 Poniedziałek
17 Maja 2026
Niedziela
24 Maja 2026
Niedziela
25 Maja 2026
Poniedziałek
04 Czerwca 2026
Czwartek
29 Czerwca 2026 Poniedziałek
15 Sierpnia 2026 Sobota
01 Listopada 2026 Niedziela
08 Grudnia 2026
Wtorek
24 Grudnia 2026 Czwartek
25 Grudnia 2026
Piątek
Zgodnie z obowiązującym w Kościele katolickim Kodeksem Prawa Kanonicznego „miejscami świętymi są te, które przez poświęcenie lub błogosławieństwo, dokonane według przepisów ksiąg liturgicznych, przeznacza się do kultu Bożego lub na grzebanie wiernych”
- według Kodeksu Postępowania Kanonicznego, kanon 1205.
Tym samym miejscami świętymi dla katolików są wszystkie kościoły, kaplice, sanktuaria oraz cmentarze. Do tych najbardziej znanych i najczęściej odwiedzanych przez wiernych należą: Sanktuarium Matki Bożej Częstochowskiej na Jasnej Górze, Sanktuarium Miłosierdzia Bożego w Łagiewnikach, Sanktuarium pasyjno-maryjne w Kalwarii Zebrzydowskiej, Sanktuarium maryjne w Licheniu, Sanktuarium maryjne w Świętej Lipce, Sanktuarium Matki Bożej Gietrzwałdzkiej oraz Sanktuarium Relikwii Drzewa Krzyża Świętego na Łysej Górze.
Biorąc pod uwagę, że na terenie Polski żyje trochę ponad pół miliona wyznawców prawosławia - to dla nich świętym miejscem jest Sanktuarium Przemienienia Pańskiego
na Górze Grabarce.
Sanktuarium maryjne na Jasnej Górze w Częstochowie, prowadzone przez zakon ojców paulinów, jest najbardziej znanym i najliczniej odwiedzanym miejscem świętym w naszym kraju; nazywa się je czasami „duchową stolicą Polski”. Każdego roku dociera tam około 4 milionów turystów i pielgrzymów, także z zagranicy. Tym, co przyciąga wiernych, jest przede wszystkim cudowny Obraz Matki Boskiej Częstochowskiej, przedstawiający Czarną Madonnę, który słynie z udzielanych łask. Czczą go zarówno katolicy, jak i wyznawcy prawosławia.
W 1944 r. w kaplicy zakonnej Zgromadzenia Sióstr Matki Bożego Miłosierdzia umieszczono obraz Jezusa Miłosiernego. Obecność słynącego z łask wizerunku przyciągała coraz więcej wiernych. Odwiedzali oni nie tylko kaplicę, ale również tamtejszy cmentarz zakonny, na którym została pochowana siostra Faustyna Kowalska. Procesy jej beatyfikacji i późniejszej kanonizacji niewątpliwie przyczyniły się do wzrostu liczby pielgrzymów. W rezultacie w 1968 r. kaplica została wpisana na listę sanktuariów, natomiast w 2002 r. wybudowano nowoczesną bazylikę Bożego Miłosierdzia. Kościół został konsekrowany przez Jana Pawła II. Sanktuarium odwiedzili także papież Benedykt XVI (2002 r.) oraz papież Franciszek (2016 r.).
Sanktuarium w Kalwarii Zebrzydowskiej to sanktuarium pasyjno-maryjne, w którym łączy kult Męki Pańskiej oraz kult Matki Bożej. Co roku odwiedza je około milion wiernych. Składa się z bazyliki, w której umieszczono cudowny wizerunek Matki Bożej Kalwaryjskiej, z klasztoru, oraz z dróg kalwaryjskich, tj. z kompleksu 42 kapliczek i kościołów, których nazwy i lokalizacje odzwierciedlają nazwy i lokalizacje budynków jerozolimskich w czasach Chrystusa (stąd też Kalwaria bywa określana „polską Jerozolimą”). Od 1999 roku sanktuarium znajduje się na liście Światowego Dziedzictwa Kultury i Natury UNESCO.
Sanktuarium maryjne w Licheniu Starym odwiedza co roku około 1,5 miliona osób. Jego geneza związana jest z objawieniami Matki Bożej, których mieli doświadczyć Tomasz Kłossowski oraz Mikołaj Sikatka w I. połowie XIX w. (przy czym objawienia te nie zostały oficjalnie uznane przez Kościół). Wiernych przyciąga do Lichenia cudowny obraz Najświętszej Maryi Panny Licheńskiej oraz źródełko, z którego woda – według świadectw niektórych pielgrzymów – ma właściwości uzdrawiające. Ponadto tamtejsza bazylika jest obecnie największym kościołem w Polsce.
Historia sanktuarium maryjnego w Świętej Lipce rozpoczęła się w XIV wieku. Obecnie odwiedza je około miliona osób wiernych rocznie. Przez wysoką liczbę pielgrzymów bywa nazywane „Częstochową Północy”; określane jest również „perłą baroku” ze względu na wyjątkowe walory architektoniczne. W sanktuarium znajduje się cudowny obraz Matki Bożej Świętolipskiej oraz zabytkowe organy (pochodzące z XVIII w.). Natomiast na trasie pielgrzymkowej ze Świętej Lipki do Reszla można zobaczyć zabytkowy zespół kapliczek kalwaryjnych..
Początki sanktuarium maryjnego w Gietrzwałdzie sięgają XV wieku. Jego rozkwit nastąpił jednak znacznie później – w 2. połowie XIX wieku, kiedy to Matka Boża ukazała się dwóm dziewczynkom na przykościelnym klonie. Objawienie te – jako jedyne objawienia na terenie naszego kraju – zostały oficjalnie uznane przez Kościół. W dzisiejszych czasach sanktuarium odwiedza około milion osób rocznie. Wodzie z tamtejszego źródełka przypisywane są cudowne właściwości, podobnie jak obrazowi Matki Bożej Gietrzwałdzkiej..
Sanktuarium Relikwii Drzewa Krzyża Świętego na Łysej Górze (też: Łyśćcu; Świętym Krzyżu) to najstarsze sanktuarium w Polsce. Tradycyjnie przyjmuje się, że pierwszy kościół w tym miejscu wzniosła Dąbrówka, żona Mieszka I, w 966 r. Natomiast pół wieku później, w 1006 r., król Bolesław Chrobry ufundował tam opactwo benedyktyńskie, co oznacza, że historia sanktuarium liczy już ponad 1000 lat. Od XII w. znajdują się w nim relikwie Drzewa Krzyża Świętego. Co roku odwiedza je około 200 tysięcy pielgrzymów i turystów z całego kraju. Obecnie pieczę nad sanktuarium sprawują misjonarze oblaci Maryi Niepokalanej.
Sanktuarium na Górze Grabarce jest miejscem świętym dla wyznawców prawosławia. Jego początki sięgają XII w., ale sławę na szeroką skalę zyskało ono znacznie później – w XVIII w. Wówczas podczas epidemii cholery doszło tam do cudu – kiedy wierni z pobliskich Siemiatycz przybyli na Grabarkę i postawili na górze krzyż, chorzy odzyskali zdrowie. Po wygaśnięciu zarazy, na Grabarce wybudowano cerkiew, która najpierw służyła wiernym Kościoła unickiego, a później prawosławnym. Do dziś wierni zostawiają na Świętej Górze krzyże w różnych intencjach. Ich liczbę szacuje się na około 10 tysięcy. Najwięcej pielgrzymów odwiedza sanktuarium w święto Przemienienia Pańskiego, które – według kalendarza juliańskiego – obchodzone jest 19 sierpnia
Polska emigracja po II wojnie światowej była wynikiem zmian granic, represji komunistycznych oraz niechęci do powrotu do kraju podporządkowanego ZSRR. Wyróżniamy dwie główne fale: repatriacje (1944–1946, 1955–1959) przesiedlające Polaków z Kresów Wschodnich oraz emigrację polityczną
(głównie do Wielkiej Brytanii) żołnierzy i uchodźców, którzy nie uznali nowej władzy.
Kluczowe fakty o emigracji po 1945 r.:
- Repatriacja (1944–1946): Pierwsza fala obejmująca blisko 2 mln Polaków przesiedlanych z terenów zajętych przez ZSRR (tzw. Kresy Wschodnie),
osiedlanych głównie na tzw. Ziemiach Odzyskanych (Dolny Śląsk, Pomorze, Warmia i Mazury).
- Emigracja polityczna (Żołnierze i Uchodźcy): Wielu żołnierzy Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie oraz ludność cywilna
zdecydowało się nie wracać do Polski.
Pod koniec 1949 r. w Wielkiej Brytanii osiedliło się ok. 150 tys. osób z tej grupy.
Druga fala repatriacji (1955–1959): Obejmowała ok. 250 tys. Polaków wracających ze Związku Radzieckiego.
Zamknięcie granic (po 1949 r.): Wraz z postępującą sowietyzacją, zdobycie paszportu stało się niemal niemożliwe, a Polska stała się krajem bez wyjścia.
Syberia i deportacje (1940-1941): Część emigracji stanowili także Polacy deportowani przez NKWD, którzy po wojnie nie wrócili do Polski lub wyemigrowali na Zachód.
Emigracja ta stworzyła silne ośrodki kulturowe i polityczne na Zachodzie (m.in. Rząd RP na Uchodźstwie w Londynie),
działając na rzecz niepodległości Polski do 1989 roku.
W 2024 brytyjski Urząd Statystyczny oszacował łączną liczbę Polaków w Wielkiej Brytanii na około 750 000 osób i ma tendencję spadkową.
Polacy to pierwsza pod względem liczebności grupa narodowościowa imigrantów w Wielkiej Brytanii, a język polski to drugi co do popularności język w Anglii i trzeci w Wielkiej Brytanii (po angielskim i walijskim), z około 1% populacji posługującym się nim na co dzień.
Największe ośrodki emigracyjne to: Birmingham, Bradford, Edynburg, Glasgow, Londyn (około 110 tys.) najwięcej w dzielnicy Ealing oraz Hounslow,
a następnie miasta Manchester oraz Peterborough (około 24 tys.).
Polonię brytyjską można datować od okresu powstania listopadowego, kiedy to do Londynu dotarła pierwsza polska emigracja polityczna.
W 1931 roku liczba Polaków w Wielkiej Brytanii wynosiła 44 642 osób, a w 1951 roku – 162 339 osób.
W 2003 przed wejściem Polski do Unii Europejskiej w Wielkiej Brytanii mieszkało około 69 tysięcy Polaków. Dziesięć lat później w Wielkiej Brytanii mieszkało około 688 000 Polaków urodzonych w Polsce, co było skutkiem szczególnie szybko rosnącej ich liczby w latach 2004-2008,
czyli od wejścia Polski do UE do początku kryzysu gospodarczego z Wielkiej Brytanii.
Na koniec 2017 brytyjski urząd statystyczny oszacował liczbę Polonii mieszkającej na terenie Wielkiej Brytanii na około 1 mln 121 tysięcy osób. W 2018 Office for National Statistics oszacował liczbę Polonii mieszkającej na terenie Wielkiej Brytanii na 955 000 osób (w tym 832 000 osób urodzonych w Polsce). Według statystyk brytyjskiego urzędu statystycznego, Polki w Wielkiej Brytanii rodzą rocznie 23 tysiące dzieci. W kolejnych latach ich liczba znacznie zmalała do 682 000 w czerwcu 2021 roku,
co miało związek z wyjściem Wielkiej Brytanii z Unii Europejskiej, a także z trudnościami na rynku pracy wywołanymi przez pandemię Covid-19.
Spadek był skutkiem nie tylko zwiększonej liczby wyjeżdżających z UK Polaków, ale także mniejszej liczby przyjeżdżających.
Według najnowszych szacunków z 2023 roku, liczba Polaków mieszkających w Wielkiej Brytanii utrzymuje się na poziomie około 780–800 tysięcy. Głównymi przyczynami utrzymującej się tendencji spadkowej są zmiany w prawie imigracyjnym po Brexicie, poprawa sytuacji ekonomicznej w Polsce oraz ograniczenia związane z pandemią.
Mimo to polska społeczność pozostaje jedną z największych i najbardziej aktywnych grup imigranckich w Wielkiej Brytanii,
odgrywając istotną rolę w życiu gospodarczym i kulturalnym Wielkiej Brytanii.
www.parafia.uk © Wszystkie prawa domeny zastrzeżone © www.poloniauk.com
